शक्यता नेहमी असते, दृष्टी बदलायची असते
आपण अनेकदा असे म्हणतो, "माझ्यासाठी आता काहीच शक्य नाही."
हे वाक्य आपण परिस्थितीबद्दल बोलतो आहोत असे वाटते. पण कधी कधी ते परिस्थितीबद्दल नसतेच. ते आपल्या पाहण्याच्या पद्धतीबद्दल असते.
मी एक गोष्ट वारंवार पाहिली आहे.
दोन माणसे एकाच रस्त्यावरून चालतात. एकाला फक्त अडथळे दिसतात. दुसऱ्याला त्याच अडथळ्यांमध्ये नवे मार्ग दिसतात. रस्ता तोच असतो. जग तेच असते. बदललेली असते ती नजर.
हे कुणी सकारात्मक विचार करायला शिकले म्हणून होत नाही. तर हळूहळू त्याने स्वतःला वेगळ्या प्रकारे पाहायला सुरुवात केलेली असते.
कदाचित शक्यता कधीच हरवत नाही.
आपली ती पाहण्याची क्षमता कधी कधी धुळीने झाकली जाते.
मर्यादा खरोखर बाहेर आहे की आत?
आपल्यापैकी अनेकजण शांतता, आत्मविश्वास, आरोग्य, प्रेम, स्वातंत्र्य किंवा समृद्धी शोधत असतात.
पण त्या शोधामध्ये एक अदृश्य विश्वास लपलेला असतो.
"हे मिळण्यासाठी अजून काहीतरी कमी आहे."
आणखी पैसे.
आणखी वेळ.
आणखी ज्ञान.
आणखी योग्य परिस्थिती.
हे सर्व उपयोगी असू शकते. पण मी एक गोष्ट लक्षात घेतली.
कधी कधी आपण ज्याची वाट पाहतो, ते येण्याआधीच आपण स्वतःला थांबवून ठेवलेले असते.
आपण जीवनाला म्हणत असतो, "आधी तू बदल. मग मी पुढे जाईन."
जीवन कदाचित वेगळेच विचारत असेल.
"तू एक पाऊल टाकशील का? मग मी पुढचा रस्ता दाखवीन."
खोलवर दडलेले सत्य
मला नेहमी उत्सुकता वाटते.
बीजाला झाड कसे व्हायचे हे कोणी शिकवत नाही.
नदीला समुद्र कुठे आहे हे कोणी नकाशावर दाखवत नाही.
सूर्योदय रोज कोणाच्या परवानगीने होत नाही.
जीवनामध्ये एक नैसर्गिक बुद्धिमत्ता आहे.
ती आपल्या आतही आहे.
पण आपण अनेकदा आवाज इतका वाढवतो की ती शांत बुद्धिमत्ता ऐकूच येत नाही.
आपण सतत तुलना करतो.
स्वतःला सिद्ध करण्याचा प्रयत्न करतो.
भीतीपासून पळतो.
भूतकाळाशी भांडतो.
भविष्याशी करार करतो.
आणि वर्तमान क्षण आपल्याकडून शांतपणे निघून जातो.
कदाचित शक्यता ही निर्माण करायची गोष्ट नसते.
ती ओळखायची गोष्ट असते.
साध्या आयुष्यात शक्यता कुठे लपलेली असते?
मोठ्या घटनांमध्ये नाही.
लहान क्षणांमध्ये.
सकाळचा पहिला चहा.
मुलाचे एखादे निरागस वाक्य.
कामावर जाताना दिसलेले झाड.
एखाद्या अनोळखी व्यक्तीचे स्मित.
घरातील शांत दुपार.
मी लक्षात घेतले आहे की जीवन सतत संकेत देत असते.
पण आपण उत्तरांच्या शोधात इतके व्यस्त असतो की संकेतांकडे पाहायलाच वेळ राहत नाही.
कदाचित जीवन मोठ्याने बोलत नाही.
ते कुजबुजते.
आणि कुजबुज ऐकण्यासाठी धावणे थांबवावे लागते.
आजपासून सुरू करता येईल अशी एक साधी सवय
आज कोणतेही मोठे ध्येय ठेवू नका.
फक्त दिवसातून एकदा स्वतःला हा प्रश्न विचारा.
"या क्षणी मला जे दिसत नाही, अशी कोणती शक्यता इथे असू शकते?"
उत्तर लगेच मिळाले नाही तरी हरकत नाही.
प्रश्न जिवंत राहू द्या.
नंतर एखाद्या संभाषणात.
काम करताना.
चालताना.
स्वयंपाक करताना.
पुन्हा तोच प्रश्न मनात आणा.
मी पाहिले आहे की चांगले प्रश्न अनेकदा घाईत उत्तर देत नाहीत.
ते आपल्याला हळूहळू बदलतात.
कदाचित उत्तर मिळण्यापेक्षा प्रश्नासोबत जगणे अधिक महत्त्वाचे असते.
आत्मविश्वास म्हणजे भीती नाहीशी होणे नाही
आपण समजतो की आत्मविश्वास म्हणजे शंका संपणे.
मला तसे वाटत नाही.
मी अनेक लोकांना पाहिले आहे.
ते घाबरत होते.
तरीही त्यांनी पुढचे पाऊल टाकले.
त्यांना सर्व उत्तरे माहीत नव्हती.
तरीही त्यांनी सुरुवात केली.
आत्मविश्वास कदाचित परिणामांमधून येत नाही.
तो स्वतःवर पुन्हा पुन्हा विश्वास ठेवण्याच्या छोट्या कृतींमधून जन्म घेतो.
आज एक प्रामाणिक संवाद.
उद्या एक छोटा निर्णय.
परवा एक वेगळी निवड.
हळूहळू आपल्याला स्वतःच आश्चर्य वाटू लागते.
समृद्धी म्हणजे फक्त पैशांची गोष्ट नाही
समृद्धीची अनेक रूपे असतात.
मन मोकळे असणे.
शरीर हलके वाटणे.
नात्यांमध्ये विश्वास असणे.
वेळेची जाणीव असणे.
रात्री शांत झोप लागणे.
स्वतःला कमी न समजणे.
मी पाहिले आहे की काही लोकांकडे खूप काही असते, पण मनात सतत कमतरता असते.
काहींकडे कमी असते, पण त्यांच्यामध्ये विस्तार असतो.
कदाचित समृद्धी बाहेरून आधी येत नाही.
ती आतल्या अनुभवातून बाहेर पसरत जाते.
स्वतःची शक्ती परत मिळवणे म्हणजे दोष देणे नाही
हे महत्त्वाचे आहे.
आपण जिथे आहोत, त्यामागे अनेक कारणे असतात.
परिस्थिती.
संधी.
कुटुंब.
समाज.
अनुभव.
या सगळ्याचा परिणाम होतो.
म्हणून स्वतःला दोष देण्याचे काही कारण नाही.
पण त्याच वेळी एक प्रश्न उरतो.
या क्षणापासून पुढचे एक छोटे पाऊल कोण टाकू शकते?
बहुतेक वेळा त्याचे उत्तर दुसरे कोणी नसते.
ते आपणच असतो.
ही जबाबदारी ओझे नाही.
ही एक शांत आठवण आहे.
की अजूनही आपल्या हातात काहीतरी आहे.
कदाचित नेहमीच होते.
शक्यतांचा दरवाजा उघडण्याची सुरुवात
मला अनेकदा वाटते की आपण जीवन बदलण्याचा प्रयत्न करतो.
जीवन कदाचित आपली दृष्टी बदलण्याची वाट पाहत असते.
जेव्हा दृष्टी बदलते, तेव्हा त्याच घरात उब जाणवते.
त्याच कामात अर्थ दिसतो.
त्याच नात्यामध्ये नवीन संवाद सुरू होतो.
त्याच आरशात वेगळी व्यक्ती दिसते.
काहीही जादू घडलेली नसते.
फक्त पाहणारा बदललेला असतो.
कदाचित उद्याचा प्रश्न आजच जन्माला आला आहे
मी एक गोष्ट लक्षात घेतली आहे.
जीवन अनेकदा आपल्याला मोठी उत्तरे देत नाही.
ते लहान प्रश्न देत राहते.
मला उत्सुकता वाटते…
आज तुम्ही कोणती एक शक्यता अजून पाहिलेली नाही?
कदाचित ती तुमच्या दिवसाच्या अगदी साध्या क्षणात लपलेली असेल.
कदाचित ती एखाद्या संभाषणात शांतपणे वाट पाहत असेल.
मला माहीत नाही.
पण हे नक्की जाणवते की शक्यता कधीच पूर्णपणे नाहीशी होत नाही.
कदाचित काही काळासाठी फक्त आपली नजर दुसरीकडे वळते.
आणि मला आश्चर्य वाटते…
उद्या सकाळी जेव्हा तुम्ही नेहमीसारखेच जगाकडे पाहाल, तेव्हा जग बदललेले असेल का?
की पाहणारा?
